Naar schatting tussen de 22.000 en 23.000 Nederlandse mannen hebben bij de Waffen-SS dienst genomen. De Nederlandse vrijwilligers vielen oorspronkelijk in twee groepen uiteen: zij die dienst namen in de Waffen-SS en zij die zich opgaven voor het Vrijwilligerslegioen Nederland. Vanaf eind mei 1940 bestond voor de Nederlanders de mogelijkheid om vrijwillig toe te treden tot de SS-Standarte 'Westland', een onderdeel van de Waffen-SS. Ongeveer 1400 mannen volgden een zware opleiding in München.

 Nederlandse vrijwilligers bij de Waffen-SS: SS-Standarte 'Westland' - Vrijwilligerslegioen Nederland - Landstorm Nederland

Toen de Duitse troepen in juni 1941 de Sovjetunie binnentrokken achten de Duitsers het vooral uit propagandistisch oogpunt zeer gewenst dat een groot aantal vrijwilligers uit verschillende Europese landen zou meedoen aan 'de kruistocht tegen het bolsjewisme'. In Nederland werd het 'Vrijwilligerslegioen Nederland' opgericht. Commandant van het legioen werd de vroegere chef-staf van het Nederlandse leger, de 69-jarige generaal H.A. Seyffardt. De eerste honderden vrijwilligers meldden zich in de zomer van 1941. Zij hadden zich voorgesteld terecht te komen in een min of meer Nederlandse eenheid, onder Nederlands commando en zelfs strijdend in Nederlandse uniformen. De werkelijkheid bleek geheel anders. De vrijwilligers werden ondergebracht in een eenheid, die in feite ook als onderdeel van de Duitse Waffen-SS beschouwd kon worden. De eerste doden aan het Oostfront vielen in 1941, waar de SS-Standarte 'Westland' als eerste Nederlandse militaire eenheid werd ingezet. In de kranten verschenen vanaf dat moment in toenemende mate overlijdensadvertenties 'voor Führer, Volk en Vaderland vielen…'In de zomer van 1943 werd het legioen omgedoopt in de 4e SS-Freiwilligen Panzergrenadier Brigade 'Nederland', een eenheid van ongeveer 6000 man, maar ondanks de naam bestond de brigade slechts eenderde uit Nederlanders.

De Oostfront-vrijwilligers konden op weinig of geen sympathie van het thuisfront rekenen. Zij werden beschouwd als landverraders en kwamen geïsoleerd te staan in de samenleving. De NSB probeerde aan deze situatie iets te doen door de oprichting van 'Frontzorg'. Deze organisatie had tot doel het onderhouden en intensiveren van contacten tussen de NSB en de Nederlandse vrijwilligers in Duitse krijgsdienst. Dit alles onder het motto 'Frontzorg is Eereplicht'. Ook van Duitse zijde werd het nodige ondernomen om de sociale en economische positie van familieleden van vrijwilligers te verbeteren. Zo kreeg ieder kind van een gevallen SS'er 3000 Reichsmark op de spaarbank.

De Landstorm Nederland
In 1942 werd door de SS een gewapende eenheid opgericht die werd belast met de bewaking van de Nederlandse concentratiekampen. In dit zogenaamde 'Wachbataillon Nordwest' werden al snel Nederlandse vrijwilligers aangenomen die profiteerden van de voordelen van de Waffen-SS: werk, eten, drank; maar niet het gevaar liepen naar het Oostfront te worden gezonden.

Op 12 maart 1943 werd een nieuwe organisatie opgericht, 'De Landwacht Nederland'. Een half jaar later ontstond evenwel ook de 'Nederlandsche Landwacht', de zelfverdedigingsorganisatie van de NSB. Om verwarring te voorkomen werd de naam van het eerste korps veranderd in 'Landstorm Nederland'. Het korps verschilde weinig van een gewoon regiment van de Waffen-SS.

 Nederlandse vrijwilligers bij de Waffen-SS: SS-Standarte 'Westland' - Vrijwilligerslegioen Nederland - Landstorm Nederland

Tot mei 1944 konden de Landstormers na hun opleiding weer als reservist terugkeren in de burgermaatschappij, op een kleine groep na die zich voor de duur van de oorlog had vastgelegd. Maar een maand voor de invasie in Normandië werden alle reservisten voor onbepaalde tijd in actieve dienst opgeroepen.

Kort na Dolle Dinsdag werden de Landstormers in allerijl naar België gestuurd om te helpen bij het tot staan brengen van de Geallieerde opmars. Veel Landstormers overleefden hun vuurdoop niet. Het restant werd twee weken later ingezet bij Arnhem.

 Nederlandse vrijwilligers bij de Waffen-SS: SS-Standarte 'Westland' - Vrijwilligerslegioen Nederland - Landstorm Nederland

In november 1944 werd het regiment Landstorm samengevoegd met het Wachbataillon Nordwest en nog enkele kleine SS-eenheden tot een SS-brigade. Veel nieuwelingen traden, na oproepen door Mussert en Feldmeijer, toe tot de rangen van de Landstorm, die toen 8000 man telde, inclusief het Duitse lagere en hogere kader. Op 10 februari 1945 kreeg de eenheid, na een order van Himmler, de status van Divisie: 34. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division 'Landstorm nederland'. De eenheid werd tot de capitulatie van het westfront aan het Betuwe-front gelegerd waar zij onder andere tegenover een deel van de 'Prinses Irene brigade' lagen.

(Uit: Nederland en de Tweede Wereldoorlog, deel 19 "vrijwilligers in Duitse dienst"; deel 50 "De bevrijding van Noord- en Oost-Nederland")

Copyright © 2017 internetbedrijf Soldesign